Na nagraniu sprzed 8 lat zamieszczonym na YouTube widać 2 postaci: około siedmioletnia dziewczynka i mężczyzna prawdopodobnie będący jej tatą. Oboje siedzą na kanapie i mają przed sobą sporej wielkości bębny zachodnioafrykańskie djembe. Mężczyzna wybija rękami rytm i prosi dziewczynkę o powtórzenie. Dziecko czasami powtarza, nie omieszka jednak także dodaćCzytaj dalej…
Gdy w połowie września 2018 r. na warszawski Festiwal Skrzyżowanie Kultur zawitała zachodnioafrykańska formacja Orchestra Baobab w jej składzie nie było już jednego z pierwszych członków grupy, Senegalczyka Thione Secka, zwanego Ballago. Seck opuścił Orkiestrę w 1979 r. Miał wtedy 24 lata, co jak na artystę z Afryki jest wiekiemCzytaj dalej…
Gdy umierając w wieku 79 lat jest się ojcem 35 (słownie: trzydziestu pięciu) dzieci, to już sam ten fakt może z człowieka zrobić sławną personę. Ojciec 35 dzieci! Ale to nie z tego powodu świat podziwiał Edwarda O’Sullivana Lee, bardziej znanego jako Bunny „Striker” Lee. Bunny Lee to jeden zCzytaj dalej…
Dwa tygodnie temu na Jamajce odnotowano śmierć kolejnej znanej osoby, która przegrała walkę z koronawirusem. Tą osobą był Frederick Nathaniel Hibbert, znany jako Toots Hibbert – pionier muzyki reggae, będący aktywnym zawodowo przez niemal 60 lat! To także lider formacji The Maytals, zespołu, który płynnie przeszedł od muzyki ska, przezCzytaj dalej…
Lata 2007-2010 to szczyt popularności w Polsce kina bollywoodzkiego. Niemal każda kobieca gazeta zawierała wówczas dodatek w formie indyjskiego filmu DVD. W kraju powstawały fankluby kinematografii znad Gangesu. Co ciekawe, większość fanów stanowiły nastoletnie dziewczęta. Czemu o tym wspominam? Ano, bo dziś mamy podobną sytuację z k-popem, czyli koreańską odmianąCzytaj dalej…
Było ich trzech: Mohd Rafi, Kishore Kumar i Mukesh. Trzy najsłynniejsze muzyczne głosy męskie w kinie indyjskim. O ile posiadaczki trzech najsłynniejszych żeńskich głosów w kinie indyjskim, czyli Lata Mangeshkar, Asha Bhosle i Alka Yagnik ciągle żyją, mając odpowiednio 90, 86 i 54 lata, to wyżej wymienionych wokalistów nie maCzytaj dalej…
Pierwszy raz z Warszawskim Combo Tanecznym zetknąłem się, jak to zwykle bywa, dość przypadkowo. Pod koniec listopada 2018 r. w stołecznym Kinie Muranów miała miejsce premiera filmu dokumentalnego Jarosława Wiśniewskiego pt. „Grzesiuk. Ferajna wciąż gra”, w którym jedną z wypowiadających się osób był syn Wojciecha Młynarskiego, Jan Emil Młynarski. Oczywiście,Czytaj dalej…
Afryka ma/miała 3 wielkich artystów reggae. Jeden z nich, Południowoafrykańczyk Lucky Dube, już nie żyje – ponad 12 lat temu został napadnięty i zamordowany w swoim domu na przedmieściach Johannesburga. Dwóch pozostałych tuzów afrykańskiego reggae to Iworyjczycy: Alpha Blondy i Tiken Jah Fakoly. Ale zaraz za tą trójką umieścić możnaCzytaj dalej…
Schyłek epoki komunizmu w Polsce. Rok 1988. Za dwa lata Polska Zjednoczona Partia Robotnicza przestanie istnieć, a prezydentem kraju zostanie Lech Wałęsa. Jednak w okresie wakacyjnym nadal popularną audycją radiową było „Lato z Radiem”. I to właśnie „Lato z Radiem” w 1988 r. wylansowało w Polsce utwór śpiewany w zachodnioafrykańskimCzytaj dalej…
Lata 60. XX w. Carole Crawford została pierwszą Jamajką, która zdobyła koronę Miss World. Było to w 1963 r., a po niej najpiękniejszymi kobietami świata były jeszcze 3 inne przedstawicielki tej karaibskiej wyspy, w tym obecna królowa, Ton-Ann Singh. Z kolei Carmen Smith jako pierwsza obywatelka Jamajki zdobyła medal naCzytaj dalej…
Cheb Mami, Khaled, Rachid Taha, Amr Diab, Faudel – tych wykonawców arabskich zna dziś każda osoba interesująca się muzyką. Niektórzy z nich zaczynali swą karierę w latach 80., inni w latach 90. XX w., ale był ktoś przed nimi. Ktoś, dzięki komu Europejczycy już pod koniec lat 70. poznali muzykęCzytaj dalej…
Do przełomu 2008 i 2009 r. kino indyjskie niemal wyłącznie kojarzyło się w Polsce z produkcjami bollywoodzkimi. Owszem, to był akurat czas największego boomu nad Wisłą jeśli chodzi o Bollywood, ale poza zajaranymi na maksa (używając terminologii młodzieżowej) panienkami w wieku 12-23 lata, reszta społeczeństwa raczej się z indyjskich produkcjiCzytaj dalej…
Turcy pod Wiedniem (1683). Turcy w Niemczech (tzw. gastarbajterzy). Turcy w polskiej reżimowej telewizji (seriale „Wspaniałe stulecie”, „Więzień miłości”, „Elif”). To wszystko znamy, to wiemy. Ale Turcy w Ameryce? Tego u nas nie grali. A np. taki Daron Acemoğlu, rodowity stambulczyk, jest jednym z bardziej znanych amerykańskich ekonomistów, a przyCzytaj dalej…
Luty 2006 r. W warszawskiej Fabryce Trzciny swój pierwszy koncert w Polsce dała Susheela Raman, Brytyjka pochodzenia tamilskiego, bardzo popularyzowana przez Marcina Kydryńskiego oraz Radio PiN. Bilety na występ wschodzącej gwiazdy world music, kosztujące niemało (80zł miejsca siedzące i 50zł stojące) rozeszły się w 2 tygodnie. Sama artystka tak szybkąCzytaj dalej…
Na początku lutego tego roku, w wieku niespełna 70 lat, zmarł Abdel Aziz el-Mubarak, jeden z najwybitniejszych wokalistów i muzyków sudańskich. El-Mubarak udanie łączył klasyczną muzykę arabską z reggae oraz rhythm’n’bluesem. Wychodziła z tego naprawdę nieziemska mieszanka. Artysta był znany na całym świecie, bo też często dawał koncerty poza granicamiCzytaj dalej…
Miesiąc temu zmarł Joseph Shabalala, założyciel i lider najbardziej znanego afrykańskiego zespołu muzycznego – Ladysmith Black Mambazo (LBM). Porównując jego śmierć, to tak jakby The Rolling Stones stracili Micka Jaggera albo T-Love Muńka Staszczyka. Oczywiście istniejąca od 1960 r. grupa LBM będzie występowała i nagrywała dalej, niemniej wszyscy wiedzą coCzytaj dalej…
Państwowy Zespół Ludowy Pieśni i Tańca Mazowsze im. Tadeusza Sygietyńskiego – w trzech aktach.Czytaj dalej…
3 tygodnie temu w wieku 50 lat zmarła, przegrywając walkę z rakiem, Chandra Ariati Dewi Irawan, znana w swoim kraju jako Ria Irawan. To jedna z popularniejszych aktorek i wokalistek w Indonezji. Moje pierwsze zetknięcie z z indo popem odbyło się właśnie za sprawą Rii Irawan, której piosenkę znalazłem naCzytaj dalej…
Najbardziej niespokojnym krajem Ameryki Łacińskiej ostatnich miesięcy jest z pewnością Wenezuela. Prezydent Nicolas Maduro, który mimo licznych protestów opozycji wciąż utrzymuje się przy władzy, ostatnio podporządkował sobie parlament. Juan Guaido, uznawany przez liczne kraje zachodnie za tymczasowego prezydenta kraju, przestał być szefem Zgromadzenia Narodowego. W całym państwie panuje chaos i,Czytaj dalej…
Kilkanaście dni temu w Nowym Jorku w wieku 71 lat zmarła Kehinde Lijadu, połowa najbardziej znanego żeńskiego zespołu afrykańskiego lat 70. XX w. – Lijadu Sisters. Kehinde, która przegrała wieloletnią walkę z rakiem, była siostrą bliźniaczką Taiwo. Lijadu Sisters nazywano afrykańskimi Pointer Sisters, choć w składzie grupy były dwie, aCzytaj dalej…
1 października zmarł w Pradze Karel Gott – piosenkarz-legenda, najbardziej znany czeski artysta estradowy na świecie. Pokolenia dzisiejszych 40-, 50- czy 60-latków kojarzą Gotta, nawet jeśli na co dzień nie słuchali tego rodzaju muzyki. Młodsi pewnie mieliby problem z podaniem choćby jednego utworu artysty z Pilzna. Jednakowoż dla jednych iCzytaj dalej…
Są dwa rejony świata, w których wykonawców płci męskiej w wieku, powiedzmy, do 30 lat nazywa się młodymi, i to jak najbardziej oficjalnie. W Stanach Zjednoczonych Ameryki Północnej kiedyś był to przedrostek Little (Little Richard, Little Sony, Little Waler), później królował już afroamerykański skrót Lil’ (Lil’ Bow Wow, Lil’ Wayne,Czytaj dalej…
Niewielu polskich artystów nagrywa płyty razem ze światowymi gwiazdami muzyki. Powody są różne, i z pewnością nie chodzi tu jedynie o kwestię finansową. Tym bardziej cieszą oko i ucho takie perełki, jak wydany 2,5 roku temu wspólny album Anny Marii Jopek i Gonzalo Rubalcaby pt. „Minione”. Na płycie, oprócz klasykaCzytaj dalej…
Przeciętnemu Kowalskiemu Gambia kojarzyć się może z relatywnie tanimi wycieczkami do Afryki proponowanymi przez pewne biuro podróży (opcja Senegal – Gambia lub Senegal – Gambia – Gwinea Bissau) albo z tym, że 3,5 roku temu ówczesny dyktator tego kraju, Yahya Jammeh, ogłosił rządzone przez siebie państwo republiką muzułmańską, w którejCzytaj dalej…
Jedną z gwiazd tegorocznej edycji Festiwalu Skrzyżowanie Kultur będzie 62-letni Libańczyk od 40 lat mieszkający w Bawarii, mistrz gry na arabskiej lutni ud, Rabih Abou-Khalil. Z artystą tym po raz pierwszy zetknąłem się, oczywiście nie osobiście, w czasach, gdy o muzyce world nie wiedziałem prawie nic. Nie było jeszcze wtedyCzytaj dalej…
Tajlandia kojarzy się nam z rajskimi plażami, „egzotycznym” jedzeniem, panami udającymi panie, Bangkokiem, masażami, boksem muay thai, ale z pewnością nie z muzyką. A już z muzyką rockową to bardziej kojarzyć się mogą np. Chiny czy Japonia. A jednak muzycznie kraj rządzony przez Ramę X (oficjalny tytuł: Phrabat Somdet PhraCzytaj dalej…
Królową playback singers, czyli wokalistów, którzy śpiewają w indyjskich filmach, jest bez wątpienia Lata Mangeshkar. To wiedzą ludzie od Sydney przez Durban aż po Londyn. W Warszawie nie wiedzą, gdyż boom na filmy bollywoodzkie dawno u nas minął, a nawet gdy był, to nastoletnie polskie fanki filmów z Indii wzdychałyCzytaj dalej…
Początek lat 90. XX w. był dla mnie tym czasem, w którym odkrywałem muzykę. Głównie był to afroamerykański hip-hop oraz soul i r/b. Nie działo się to przy pomocy radia (o internecie nikt wtedy nie marzył), bo nasze stacje radiowe były, i nadal są, sprofilowane na biały anglosaski pop-rock. KablówkiCzytaj dalej…
W ostatnim czasie zmarło dwóch bardzo sędziwych ludzi związanych z kulturą afrykańską: 9. marca w Abidżanie ostatnie tchnienie w wieku 103 lat wydał iworyjski pisarz i poeta Bernard Binlin Dadié, natomiast 4 dni później w stolicy Ghany Akrze swój 97-letni żywot zakończył etnomuzykolog i kompozytor Joseph Hanson Kwabena Nketia, znanyCzytaj dalej…
Na pytanie jakiej narodowości był zmarły miesiąc temu Leo de Castro większość osób odpowiedziałaby: Kubańczyk, Wenezuelczyk, Filipińczyk, może Hiszpan. Tymczasem ten wokalista i gitarzysta funkowo-soulowy przyszedł na świat w rodzinie maoryskiej w Nowej Zelandii. Jego pełne nazwisko brzmiało Kiwi Leo de Castro Kino, przy czym człon Leo de Castro zostałCzytaj dalej…
Miesiąc temu zmarła kolejna wielka gwiazda muzyki world pochodząca z Zimbabwe. Po Oliverze Mtukudzim Najwyższy wezwał do siebie starszą niemal o jedno pokolenie, 83-letnią Dorothy Masukę. Różnica między Mtukudzim a Masuką była jednak taka, że Oliver, czyli po prostu Tuku, pochodził z grupy etnicznej Szona i żył oraz tworzył wCzytaj dalej…
Trzy tygodnie temu w wieku 63 lat odszedł z tego świata kolejny wielki artysta afrykański. Po przedwczesnej śmierci Ugandyjczyka Geoffreya Oryemy oraz Zimbabweńczyka Olivera Mtukudziego tym razem Najwyższy wezwał do siebie Joba Sedę, lepiej znanego jako Ayub Ogada – wokalistę, muzyka i kompozytora pochodzącego z Kenii. Być może zwykłemu KowalskiemuCzytaj dalej…
Pod koniec stycznia świat obiegła smutna wiadomość. W Harare w wieku 66 lat zmarł Oliver Mtukudzi, zwany często po prostu Tuku, najbardziej znany na naszym globie muzyk i wokalista z Zimbabwe. To tak jakby w Polsce ponownie odszedł na łono Abrahama Czesław Niemen. W istocie, w chwili śmierci w 2004Czytaj dalej…
W czasie, gdy Polska żyła katastrofą w kopalni w czeskiej Karwinie, w której zginęło 13 górników, w tym 12 Polaków, a później także śmiercią pięciu nastolatek w escape roomie w Koszalinie, reszta świata (a przynajmniej jego nie-biała część) opłakiwała ofiary tsunami w Indonezji, pośród których znalazło się 3/4 zespołu Seventeen.Czytaj dalej…
Był rok 2002 lub 2003, dokładnie już nie pamiętam. Na antenie warszawskiego Radia Kolor pojawiła się nowa audycja prowadzona przez Anetę Wronę oraz Kanadyjczyka Daniela Feista. Nazwy audycji już dzisiaj nie pomnę, ale muzyka, którą wtedy puszczano znacznie różniła się od anglosaskiej papki prezentowanej przez polskie stacje radiowe. Nie byłoCzytaj dalej…
To był niezwykle energetyczny koncert. Kilkanaście dni temu, 19. listopada, w gdańskiej Ergo Arenie wystąpiła dwójka artystów, którzy pozornie mało do siebie pasują. Jeden z nich jest szczupłym blondynem (fakt, że tlenionym), białym Anglikiem od lat grającym i śpiewającym melodyjnego rocka. Za 3 lata stuknie mu siedemdziesiątka. Drugi liczy ponadCzytaj dalej…
Jest rok 1994. W Polsce, gdzie dopiero co upadła komuna, żyje się ciężko. Kto nie kombinuję (czytaj: nie sprzedaje na Stadionie Dziesięciolecia), ten nie żyje w luksusie. Ludzie kultury i sztuki, czyli aktorzy, pisarze, piosenkarze, nie mają wcale lepiej, no chyba, że są gwiazdami disco polo. I nagle njus naCzytaj dalej…
Na kilka dni przed rozpoczęciem 14. edycji Festiwalu Skrzyżowanie Kultur świat obiegła smutna informacja – sześć dni po swoich 60. urodzinach na atak serca zmarł Rachid Taha, najbardziej europejski wykonawca algierski.Czytaj dalej…
Niedzielnym koncertem polsko-irlandzkiego zespołu Whistleberries rozpoczyna się XIV Festiwal Skrzyżowanie Kultur. Nie będzie to jedyny irlandzki akcent tegorocznej edycji, bowiem już następnego dnia, w poniedziałek, w ramach warsztatów dla najmłodszych wystąpi formacja Ceol Connected. Z kolei jeżeli chodzi o Polskę to w ramach cyklu „Sounds Like Poland” na scenie zobaczymyCzytaj dalej…
Przez wiele lat jednym z symboli Afryki w Warszawie był mieszczący się na Saskiej Kępie lokal Café Baobab, w którym zresztą miałem ogromną przyjemność przeprowadzić wywiad z Becayem Awem. W sezonach letnich pod Baobabem odbywało się dużo koncertów. Lokalu, prowadzonego przez byłego koszykarza Polonii Warszawa Aziza Secka, na Saskiej KępieCzytaj dalej…
Jedną z gwiazd zbliżającego się Festiwalu Skrzyżowanie Kultur będzie Nneka Egbuna, czyli po prostu Nneka, niemiecka wokalistka soulowa i aktorka pochodząca z Nigerii. Nneka przyszła na świat w mieście Warri, w leżącym nad Zatoką Gwinejską stanie Delta. Jej mama jest Niemką, zaś po ojcu Nneka należy do grupy etnicznej Igbo,Czytaj dalej…
Atak gwiazd! I to nie jakichś dawno wypłowiałych twórców jednego przeboju, szumnie anonsowanych w jednej z większych komercyjnych stacji TV. W ciągu niemal tygodnia pojawią się w Warszawie artyści z ekstraklasy muzyki world. Tylu pierwszoplanowych wykonawców podczas jednej edycji Festiwalu Skrzyżowanie Kultur jeszcze nie było. Waldemar Bastos z Angoli, MariaCzytaj dalej…
W zeszłym roku obchodził 45. urodziny. Był gospodarzem obu edycji programu „Star Voice of India” (samo Voice of India, to nazwa indyjskiego wydawnictwa książkowego, stąd w programie musiał być przedrostek „Star”), poprowadził także inny program muzyczny „Sa Re Ga Ma Pa”. Śpiewa w językach: hindi, urdu, angielskim, konkani, kannada, pendżabskim,Czytaj dalej…
Nie wiem, czy jest odpowiednia kategoria w „Księdze Rekordów Guinnessa”, ale gdyby była np. „Największa ilość wydanych płyt długogrających zatytułowanych tak samo” to z pewnością palmę pierwszeństwa dzierżyłby nieżyjący już niestety carioca (rdzenny mieszkaniec Rio de Janeiro) Sebastião Rodrigues Maia Nogueira, znany po prostu jako Tim Maia. Otóż ów gwiazdorCzytaj dalej…
Paragwaj kojarzy się z naszym kraju głównie z piłką nożną. Oczywiście nie współczesną, bo jeżeli chodzi o Amerykę Południową to dzisiejszy futbol paragwajski jest daleko w tyle nie tylko za Brazylią, Argentyną i Kolumbią, ale nawet Ekwadorem, Peru czy Wenezuelą. Znani dawni piłkarze paragwajscy to przede wszystkim dwa nazwiska: dysponującyCzytaj dalej…
