3 tygodnie temu w wieku 50 lat zmarła, przegrywając walkę z rakiem, Chandra Ariati Dewi Irawan, znana w swoim kraju jako Ria Irawan. To jedna z popularniejszych aktorek i wokalistek w Indonezji. Moje pierwsze zetknięcie z z indo popem odbyło się właśnie za sprawą Rii Irawan, której piosenkę znalazłem na jednej ze składanek przywiezionych przez znajomego z… Malezji. Jak widać, artystka cieszyła się popularnością nie tylko w swoim kraju.

Ria Irawan urodziła się w stolicy Indonezji, Dżakarcie, jako najmłodsze z pięciorga dzieci aktorów Bambanga Irawana i jego żony Ade, z domu Arzia Dahar. Bambang Irawan był już wówczas uznaną gwiazdą filmową, mającą na koncie kilkadziesiąt głównych ról. Posiadał także wytwórnię filmową Agora, dzięki czemu mała Ria zadebiutowała na ekranie już w wieku 4 lat. Działo się to w filmie „Sopir Taxi” („Taksówkarz”), oczywiście wyprodukowanym i wyreżyserowanym przez jej ojca. Była to rola niema, ale jeszcze w tym samym roku za sprawą kolejnego filmu papy, „Belas Kasih”, czterolatka przemówiła do widzów.

Do 1993 r., czyli do chwili gdy Ria Irawan ukończyła 24 lata, zagrała ona w blisko 30 filmach. Przełomem była dla niej rola Ani w filmie Slameta Rahardjo „Kembang Kertas” („Papierowy kwiat”) z 1984 r. 15-latka zagrała wówczas córkę głównej bohaterki, w którą wcieliła się wielka gwiazda kina indonezyjskiego Rima Melati. Gra nastolatki była na tyle dobra, że nominowano ją do Nagrody Citra przyznawanej podczas Festival Film Indonesia, w kategorii Najlepsza Aktorka Drugoplanowa. To samo było rok później, po występie w filmie „Bila Saatnya Tiba” („Kiedy nadejdzie czas”) w reżyserii Edwarda Siraita. Co prawda Irawan nie wygrała, zwyciężczyniami były odpowiednio Marissa Haque oraz Niniek L. Karim, ale przecież nie miała wtedy nawet 18 lat. Zresztą co się odwlecze… już 2 lata później Ria Irawan zdobyła upragnioną statuetkę dla najlepszej aktorki drugoplanowej. Nagrodzono ją za występ w filmie „Selamat Tinggal Jeanette” („Żegnaj Żaneto”) w reżyserii Bobby’ego Sandy’ego.

Filmy indonezyjskie nie zawierają tyle muzyki ile mają jej produkcje bollywoodzkie, niemniej i w tej kinematografii mamy do czynienia z tzw. playback singerami. Ria Irawan była przede wszystkim aktorką. Nie interesowało jej podkładanie śpiewu, ale samo śpiewanie i owszem. Wokalnie zadebiutowała na kasecie nastoletniego gwiazdora Juliusa Sitangganga, choć był to jedynie tzw. backing vocals. Natomiast w 1989 r. Irawan wystąpiła na albumie, a właściwie kasecie audio, zespołu Japras. Zaśpiewała tam utwór „Aduh Abang” („Mój brat”). Na koncie miała też duety z Rano Karno, popularnym w latach 80. w Indonezji aktorem i piosenkarzem, a dziś gubernatorem leżącej na Jawie gęsto zaludnionej prowincji Banten. Właśnie jeden z tych utworów, „Setangkai Anggrek Bulan” („Księżycowa orchidea”), typowy kawałek indo pop, zamieszczam na dole dzisiejszego wpisu. Ria Irawan miała także na koncie wspólną piosenkę z dwoma innymi aktorkami, Nurul Arifin oraz Itą Mustafą.

Ostatni film, w którym przed przerwą zagrała Ria Irawan nosił tytuł „Tabir Biru” („Niebieski welon”) i został nakręcony w 1993 r. przez Muchlisa Rayę. Dla nikogo w muzułmańskiej Indonezji nie było tajemnicą, że wielu aktorów i wokalistów, szczególnie tych młodych, uzależnionych było od narkotyków. Zamknięte dla postronnych „domowe” imprezki celebrytów często kończyły się tragicznie. Tak też się stało w 1993 r., gdy w mieszkaniu Rii Irawan przedawkował Aldi, czyli Rivaldi Sukarno. Aktorka musiała uciec za granicę i do Indonezji powróciła dopiero po niemal czterech latach. Powrót się opłacił, bo w pierwszej dekadzie XXI w. Ria Irawan stała się jedną z najpopularniejszych aktorek w kraju. Świadczą o tym trzy ważne nagrody: dla Najlepszej Aktorki w czasie Festiwalu Filmowego Azji i Pacyfiku w irańskim Szirazie w 2003 r. (za rolę w „Biola Tak Berdawai” Sekara Ayu Asmary), Vidii dla Najlepszej Aktorki Telewizyjnej na Festival Film Indonesia 2004 oraz MTV Indonesia Movie Award 2006 dla Najlepszej Aktorki Drugoplanowej (za rolę Sri w filmie „Berbagi Suami” reżyserki Nii Dinaty). Przy tych wszystkich sukcesach cieniem na karierze Irawan ciągle kładły się sprawy narkotykowe. W 2005 r. policja aresztowała Rię oraz kilkoro jej znajomych bawiących się w znanej dżakarckiej dyskotece Crown. Wszyscy zatrzymani byli pod wpływem narkotyków, ale o dziwo nie postawiono im żadnych zarzutów i szybko znaleźli się na wolności.

Oprócz aktorstwa i śpiewu Ria Irawan zajmowała się także fotografowaniem, a z czasem dojrzała nawet do tego, by kręcić teledyski. Robienia zdjęć nauczyła się w młodości dzięki swoim ówczesnym chłopakom, Jayowi Subijakto oraz Rizalowi Mantovaniemu, który dziś wymieniany jest w trójce najlepszych fotografików Indonezji.

W 2009 u pochodzącej z Dżakarty aktorki i piosenkarki zdiagnozowano chłoniaka. Złośliwcy, a tych nie brakuje pod żadną szerokością geograficzną, twierdzili, że to kara za lata zażywania narkotyków i niemoralne prowadzenie się, jednak większość Indonezyjczyków mocno wspierała Rię w walce z chorobą. W 2017 r. artystka zaprzestała występów. Po jedenastu latach nowotwór wygrał tę nierówną walkę.
11 dni po śmierci Rii Irawan, w wieku 82 lat, zmarła także jej mama Ade.

Ria Irawan to kolejna, po Iwanie Falsie i zespole Seventeen, artystka z Indonezji, która jest bohaterką serii „Muzyka world od A do Z”. Szkoda tylko, że doszło do tego w tak smutnych okolicznościach.

Ria Irawan

Całe nazwisko: Chandra Ariati Dewi Irawan

Ur. 24.07.1969 r. – Dżakarta, Indonezja. Zm. 06.01.2020 r. – Dżakarta, Indonezja.

Dwukrotnie zamężna: 1. Yuma Wiranatakusumah (05.04.1997-1999, jego śmierć); 2. Mayky Wongkar (23.12.2016-17.01.2020, jej śmierć).

Niektóre filmy z jej udziałem: „Sopir Taxi” (1972), „Kembang Kertas” (1984), „Selamat Tinggal Jeanette” (1987), „Biola Tak Berdawai” (2003), „Berbagi Suami” (2006).

Seriale TV: „Pelangi di Hatiku” (reż. Pitrajaya Burnama, 1993), „Bidadari yang Terluka” (różni reżyserzy, 1997), „Bunga Malam” (reż. Encep Masduki, 2006), „Segalanya Cinta” (reż. Mira Desiana, 2012), „Jagoan Silat” (różni reżyserzy, 2012-2013).

Wydana płyta: „Untuk Kamu” (2014).

Ważniejsze utwory: „Aduh Abang” (1989), „Menari Nari” z Nurul Arifin i Itą Mustafą (1989), „Hatiku Hatimu” z Rano Karno (1993), „Setangkai Anggrek Bulan” z Rano Karno (1993), „Du Du Da Da” (2014).

Ważniejsze nagrody: Citra dla Najlepszej Aktorki Drugoplanowej (Festival Film Indonesia, 1988), Vidia dla Najlepszej Aktorki Komediowej (1993), Najlepsza Aktorka – Festiwal Filmowy Azji i Pacyfiku (2003), Vidia dla Najlepszej Aktorki Telewizyjnej (2004), MTV Indonesia Movie Award dla Najlepszej Aktorki Drugoplanowej (2006).

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Test AntySPAMowy *