Jest rok 2005. Dzięki muzycznemu magowi z Hiszpanii Manu Chao, świat poznaje dwójkę niewidomych wokalistów z Mali, prywatnie parę małżeńską, Amadou Bagayoko i Mariam Doumbię, czyli Amadou & Mariam. To właśnie Manu Chao był producentem przebojowego kawałka „Politic Amagni” („Politycy nie są dobrzy”; utwór ten zamieszczam na końcu wpisu) orazCzytaj dalej…
Muzyka reggae w Afryce to przede wszystkim trzy wielkie nazwiska: nieżyjący już Południowoafrykańczyk Lucky Dube oraz dwaj Iworyjczycy: Tiken Jah Fakoly i Alpha Blondy. Jako pierwszym wypada się zająć tym artystą z ww., który urodził się najwcześniej, a więc Alphą Blondym. Dzisiejszy gwiazdor afrykańskiego reggae przyszedł na świat jako SeydouCzytaj dalej…
Mamy rok 1997. Na antenach rozgłośni radiowych w całej Europie zaczyna królować utwór „Şımarık” w wykonaniu Tarkana. Po raz pierwszy w historii muzyka turecka (na razie w postaci jednego utworu) przyciąga aż takie zainteresowanie słuchaczy. Do tego wykonawca jest nieziemsko przystojny i ma niezły głos. Zaczyna się moda na tureckiCzytaj dalej…
Afryka – zdaniem wielu kolebka muzyki. Afroamerykanie, ale nie tylko oni, twierdzą, że blues pochodzi z Afryki. Rock and roll wywodzi się z bluesa, więc poniekąd również pochodzi z Afryki. Ale w Afryce powstało wiele innych gatunków muzycznych, m.in. afrobeat. Za twórcę afrobeatu, czyli połączenia muzyki highlife, funku i jazzuCzytaj dalej…
Gdy mówimy o współczesnej muzyce etiopskiej, na myśl przychodzą dwa nazwiska- Mulatu Astatke (twórca ethio-jazzu) oraz Mahmoud Ahmed. Z tym że ten pierwszy skupił się głównie na nagraniach instrumentalnych, zaś atutem starszego o 2 lata Mahmouda Ahmeda jest głos. Trzeba od razu dodać, że to naprawdę ewenement, że najpopularniejszy wokalistaCzytaj dalej…
Przyzwyczajeni jesteśmy do tego, że muzycy z Ameryki Południowej i Środkowej, zwłaszcza ci o ciemniejszym kolorze skóry, często wplatają do swej twórczości elementy afrykańskie. To tzw. back to the roots. Jednak mało osób w Polsce wie, że występuje również działanie przeciwne – jest cała masa Afrykanów grających salsę czy rumbę,Czytaj dalej…
Jeśli uważamy, że nazwanie przez Robinsona Cruzoe swojego karaibskiego towarzysza Piętaszkiem (ang. Friday), tylko dlatego, że spotkał go w piątek, było głupie to, co powiedzieć o oficjalnym imieniu Sunday nadanym chłopcu z Nigerii, tylko dlatego że urodził się w niedzielę? A tak właśnie było w przypadku późniejszego króla muzyki jùjú.Czytaj dalej…
Nie zastanawiałem się długo nad tym, kogo mam przedstawić pierwszego. Aaradhna pasuje idealnie. I nie chodzi jedynie o jej imię, zaczynające się od dwóch liter „a”. Wystarczy powiedzieć, że pani Aaradhna Jayantilal Patel (tak brzmi jej pełne nazwisko) urodziła się w rdzennie maoryskim nowozelandzkim miasteczku Porirua, że jej ojciec jestCzytaj dalej…
Za nami ⅓ Mundialu. Niektóre drużyny wiedzą, że został im do rozegrania jeszcze tylko jeden mecz – nie przechodzą dalej. W tej grupie znalazła się m.in. Turcja, ale także Tunezja czy Haiti. Warto jednak posłuchać artystów z tych i innych krajów-uczestników Mistrzostw Świata 2026 r. Zapraszam na drugą część muzycznejCzytaj dalej…
Już za momencik, już za chwileczkę, na boiskach Kanady, Meksyku i Stanów Zjednoczonych odbędą się 23. Mistrzostwa Świata w Piłce Nożnej. Właśnie wydano oficjalną płytę CD z nagraniami nawiązującymi do tej imprezy. Śpiewają i rapują największe gwiazdy współczesnego mainstreamu, przy czym nie trzymano się zasady, że mają to być wykonawcyCzytaj dalej…
Zbliża się Dzień Wszystkich Świętych, potocznie zwany Świętem Zmarłych. Przez ostatni rok opuściło nas wielu artystów world music. Wspomnijmy tych, którzy zmarli pomiędzy 01.11.2024 a 31.10.2025 r. Ram Narayan (hind. राम नारायण, ur. 25.12.1927 r. – Udajpur, Królestwo Mewaru – zm. 09.11.2024 r. – Mumbaj, Maharasztra, Indie) – indyjski mistrzCzytaj dalej…
Przeciętny Polak raczej nie połączy dwóch słów: Madagaskar i muzyka. Największa wyspa Afryki kojarzyć się mu będzie z kreskówką, ew. z miejscem, gdzie przed wojną miano wysyłać polskich Żydów. Zapalony kibic piłkarski przypomni sobie, że to właśnie w Championnat de Football National Division 1 (tak nazywa się ekstraklasa Madagaskaru) wCzytaj dalej…
Zbliża się Dzień Wszystkich Świętych, potocznie zwany Świętem Zmarłych. Przez ostatni rok opuściło nas wielu artystów world music. Odeszli ci znani powszechnie w Polsce, jak japoński dyrygent Seiji Ozawa czy niemiecki producent dyskotekowy Frank Farian, ale także tacy twórcy, których nagrania kojarzymy a ich samych już niekoniecznie, bo któż zCzytaj dalej…
Nie ma kultury i historii danego kraju czy regionu bez muzyki i tańca. Tak samo jest w przypadku Palestyny. Dabka, czyli narodowy taniec Palestyńczyków, jest silniej z nimi związany niż oberek czy mazurek z Polakami. Ale al-Filastin (arabska nazwa kraju) to nie tylko dabka i muzyka grana na instrumencie oud.Czytaj dalej…
Zbliża się Dzień Wszystkich Świętych, potocznie zwany Świętem Zmarłych. Przez ostatni rok opuściło nas wielu artystów world music. Tak się złożyło, że każdy kontynent stracił w ciągu ostatnich dwunastu miesięcy wielką gwiazdę muzyki światowej. Europa włoskiego piosenkarza pop Toto Cutugno, Afryka grającą na mbirze Stellę Chiweshe z Zimbabwe, Azja gwiazdęCzytaj dalej…
Zbliża się Dzień Wszystkich Świętych, potocznie zwany Świętem Zmarłych. Przez ostatni rok opuściło nas wielu artystów world music. W ciągu ostatnich dwunastu miesięcy największe straty poniosły zespoły muzyczne. Zmarli: Seeco Patterson z The Wailers, Astro z UB40, Robbie Shakespeare z duetu Sly & Robbie, Garth Dennis z Black Uhuru, WirasakCzytaj dalej…
Zbliża się Dzień Wszystkich Świętych, potocznie zwany Świętem Zmarłych. Przez ostatni rok opuściło nas wielu artystów world music. Jeżeli wziąć pod uwagę narodowość, to największe straty poniosła Brazylia, przy czym odeszli sami mężczyźni w wieku 75+ – między 02.11.2020 r. a 31.10.2021 r. zmarli: Nelson Sargento (96 lat), Raul deCzytaj dalej…
Niespełna miesiąc temu w wieku 57 lat zmarł Martin Eloh Kwack, lepiej znany jako Wes Madiko, wykonawca przeboju „Alane”, do którego napisał także tekst w języku duala. Utwór „Alane” okazał się jednym z przebojów roku 1997 w Europie, osiągnąwszy pierwsze miejsca na listach hitów w Austrii, Belgii, Francji i Holandii.Czytaj dalej…
Zbliża się Dzień Wszystkich Świętych, potocznie zwany Świętem Zmarłych. Przez ostatni rok opuściło nas wielu artystów world music. Jeśli chodzi o wykonawców z najwyższej półki tego gatunku muzycznego, to największe straty odnotowała Jamajka. Glen Brown, Bob Andy, Millie Small, Bunny Lee czy Toots Hibbert i Hux Brown z zespołu TootsCzytaj dalej…
Lapończycy (nazwa własna Saami lub Sámi) – potomkowie pierwotnej ludności Skandynawii żyjący w większości w krainie zwanej Laponią (Sápmi), rozciągającej się na terytorium Rosji, Finlandii, Szwecji i Norwegii. Wpisana na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO Laponia przez wiele dzieci, a także przez część dorosłych, uważana jest za siedzibę Świętego Mikołaja, zaśCzytaj dalej…
Gwinea Równikowa. Jedna z czterech Gwinei na świecie i trzech w Afryce. 141. kraj na świecie pod względem wielkości i 153. pod względem liczby ludności, która wynosi nieco ponad 1 700 tys. Była kolonia hiszpańska i jedyny kraj na kontynencie afrykańskim, w którym językiem urzędowym jest właśnie hiszpański. Do połowyCzytaj dalej…
Świat ciągle walczy z epidemią koronawirusa. Wśród ofiar najczęściej znajdują się osoby starsze, ale nie tylko. Wirusowi nie robi różnicy to, czy zaatakuje osobę biedną czy bogatą, celebrytę z pierwszych stron gazet czy kogoś zupełnie anonimowego, inteligenta z miasta czy osobę po podstawówce ze wsi. Nie ma również znaczenia profesjaCzytaj dalej…
Gabon – niewielki kraj afrykański, mylący się niektórym Polakom z Gambią (nie to położenie, nie ten język urzędowy). O Gabonie było głośno w naszym kraju ponad 10 lat temu. Wtedy to Jarosław Kaczyński błysnął swoją wiedzą. Pytany dlaczego krytykując premiera Donalda Tuska odwołał się do Gabonu odpowiedział m.in. że GabonCzytaj dalej…
Tanzania – kraj ludniejszy (26. miejsce na świecie) i większy (31. miejsce na świecie) od Polski, który powstał w dzisiejszym kształcie w kwietniu 1964 r., to jest w momencie połączenia się Zanzibaru z dawną niemiecką kolonią o nazwie Tanganika. Mimo, że nazwę Tanzania kojarzą w Polsce wszyscy to o samymCzytaj dalej…
Zbliża się Dzień Wszystkich Świętych, potocznie zwany Świętem Zmarłych. Przez ostatni rok opuściło nas wielu artystów world music. Wymieńmy najważniejszych z nich. Tama Renata (ur. 06.06.1954 r. – Tokomaru Bay, Wyspa Północna, Nowa Zelandia – zm. 04.11.2019 r. – Nowa Zelandia) – nowozelandzki muzyk maoryski. Przez wiele lat był gitarzystąCzytaj dalej…
Malawi – niewielkie państwo we wschodniej Afryce, znane głównie z jeziora Niasa (trzecie co do wielkości jezioro afrykańskie), prawie 30-letnich rządów tyrana Hastingsa Bandy oraz zawodniczki grającej w netball o nazwisku Mwai Kumwenda, którą wybrano Sportowcem Roku 2015 IWGA (organizacji sportów nieolimpijskich). Natomiast muzyka z Malawi nie jest szerzej rozpoznawalna.Czytaj dalej…
Nie tak dawno polski internet obiegło zdjęcie Adama Małysza pozującego na tle małych rekinków nad wodą u wybrzeży Malediwów, gdzie wypoczywał z rodziną. Zdjęcie istotnie przykuwa wzrok, zaś dźwięk słowa Malediwy przywołuje na myśl widok rajskich egzotycznych wysp, choć akurat ja, jako zadeklarowany naturysta, na muzułmańskich Malediwach raczej bym nieCzytaj dalej…
Zbliża się Dzień Wszystkich Świętych, potocznie zwany Świętem Zmarłych. Przez ostatni rok opuściło nas wielu artystów world music. Wymieńmy najważniejszych z nich.Czytaj dalej…
Miesiąc temu Suazi, małe państewko wciśnięte pomiędzy Republikę Południowej Afryki a Mozambik, obchodziło 50. rocznicę niepodległości. Od 19. kwietnia tego roku Suazi (Swaziland) nie nazywa się już oficjalnie Suazi, tylko… Eswatini (eSwatini), i taką też nazwę stosują polscy geografowie (nie odrzucając wszelako poprzedniej). Okrągła rocznica niepodległościowa jest dobrym powodem, byCzytaj dalej…
Rokia Traoré, Mulatu Astatke, King Ayisoba i Nneka już we wrześniu na scenie Festiwalu Skrzyżowanie Kultur! Do Festiwalu Skrzyżowanie Kultur pozostał niecały miesiąc – od 16 do 22 września w namiocie festiwalowym przy Pałacu Kultury i Nauki, po raz czternasty wystąpią wybitni artyści gatunku world beat. Rokia Traoré, Mulatu Astatke,Czytaj dalej…
25 lat temu, 24. maja 1993 r. na mapie świata pojawiło się nowe państwo – Erytrea. Wyniszczony wieloletnią wojną z Etiopią kraj w żadnym wypadku nie był gotowe do samodzielnego funkcjonowania, zwłaszcza że nie pomogli tutaj rządzący (wystarczy powiedzieć, że prezydentem od 25 lat jest ta sama osoba – IsaiasCzytaj dalej…
Zbliża się koniec roku. Sylwestrowa noc tuż, tuż. Stacje telewizyjne, jak co roku, proponują nam zabawę na świeżym powietrzu przy rytmach tych samych gwiazd (+ Luis Fonsi, który za 450 tys. zł zaśpiewa dla TVP w Zakopanem). Ileż razy można słuchać i oglądać Marylę Rodowicz, Beatę Kozidrak czy zespół Enej,Czytaj dalej…
Zbliża się Dzień Wszystkich Świętych, potocznie zwany Świętem Zmarłych. Przez ostatni rok opuściło nas wielu artystów world music. Wymieńmy najważniejszych z nich.Czytaj dalej…
To już ostatnie godziny starego roku. W czwartkowy wieczór rozpoczną się zabawy sylwestrowe. Dobrym pomysłem przed udaniem się na imprezę będzie wprowadzenie się w dobry nastrój, i naprawdę nie trzeba tego robić przy pomocy alkoholu. Wystarczy posłuchać poniższych przebojów world music. Enjoy! Rozpoczynamy spokojnie, nastrojowo. Vakoka to trzynastoosobowy zespół zCzytaj dalej…
Późnym niedzielnym wieczorem, koncertem Tony’ego Allena z zespołem, zakończyła się jubileuszowa, 15. edycja Festiwalu Skrzyżowanie Kultur. Tak jak w przypadku występu króla ethio-jazzu, Mulatu Astatke, rok wcześniej, nie była to wisienka na torcie, bo tym razem na FSK królowały kobiety. Przed tegorocznym Skrzyżowaniem Kultur wiele obiecywałem sobie odnośnie koncertów RabihaCzytaj dalej…
W ciągu ostatniego roku muzyka world straciła wielu wykonawców. Różne były przyczyny ich śmierci, ale pamięć o nich przetrwa w naszych sercach długie lata. Oto lista tych, których nie ma już wśród żywych: Zahra Deović (ur. 09.09.1938 r. – Foča, Jugosławia – zm. 30.10.2015 r. – Sarajewo, Bośnia i Hercegowina)Czytaj dalej…
Sytuacja 1. Miejsce: bulwary nad Wisłą, Warszawa. Czas: 25.06.2016 r. Wianki nad Wisłą. Coroczna impreza organizowana przez władze stolicy. Tegorocznymi gwiazdami byli m.in. Zbigniew Wodecki z formacją Mitch & Mitch oraz grupa Lao Che. I właśnie pomiędzy występami Wodeckiego a Lao Che publiczność zabawiali tancerze i tancerki z Domu Tańca.Czytaj dalej…
Razan znaczy po arabsku „spokojna”, „pełna wdzięku”, „zrównoważona”. To imię żeńskie, które nosi m.in. Razan Rahama, Sudanka mieszkająca w naszym kraju. Razan jest reżyserką filmową, mającą na koncie takie filmy krótkometrażowe jak „Green Voice” (2018) czy wyprodukowany w tym samym roku „The Songs of a Distant Airports”. To właśnie onaCzytaj dalej…
W niedzielny późny wieczór 14. września zakończyła się 21. edycja Festiwalu Skrzyżowania Kultur (FSK). Tym razem prof. Maria Pomianowska, Maciej Szajkowski i Marta Dobosz, przy pomocy artystów, zabrali widzów w podróż od Armenii, przez Kurdystan, Korsykę, Republikę Nigru, Mali aż po Kubę, wyspę jak wulkan gorącą.Czytaj dalej…
Przeciętny odbiorca muzyki raczej nie zastanawia się jak powstał dany utwór. O ile zwróci jeszcze uwagę na kompozytora i autora tekstów, to już zupełnie nie będą go interesowali ci, którzy pomogli głównemu artyście nagrać daną piosenkę. Muzycy sesyjni są często porównywani do ludzi od czarnej roboty – nikt o nichCzytaj dalej…
Są twarze, które kojarzy się od najwcześniejszych lat. Twarze z ekranu telewizora. Jan Miodek, Tony Halik z Elżbietą Dzikowską, małżeństwo Gucwińskich, Stanisława Ryster z „Wielkiej Gry”. Do tego grona z pewnością należał Zbigniew Lew-Starowicz. Pojawiał się w telewizji w czasach, gdy jeszcze dobrze nie rozumiałem słowa seks, a później przezCzytaj dalej…
W niedzielę, późnym wieczorem, koncertem fenomenalnego senegalskiego artysty Cheikha Lô zakończyła się kolejna, tym razem jubileuszowa, edycja warszawskiego Festiwalu Skrzyżowanie Kultur. Przez 3 dni widzowie zgromadzeni w Teatrze Dramatycznym obejrzeli sześć występów artystów z Afryki, Azji i Europy. W tym roku królowała Afryka, zarówno jeśli chodzi o ilość wykonawców, jakCzytaj dalej…
W niedzielny późny wieczór zakończyła się 19. edycja Festiwalu Skrzyżowanie Kultur. Od 20 lat (w 2020 r. festiwal nie doszedł do skutku z powodu epidemii koronawirusa) we wrześniowe wieczory okolice Pałacu Kultury i Nauki rozbrzmiewają muzyką świata. Przez długi czas impreza odbywała się w namiocie festiwalowym znajdującym się przy PKiNCzytaj dalej…
Na ciekawe osoby można wpaść w każdym miejscu, zarówno na ulicy, jak i w Internecie. Wpada się na nie znienacka, nie będąc przygotowanym, bo i skąd mielibyśmy wiedzieć, że za chwilę poznamy, realnie bądź wirtualnie, kogoś, kogo piosenek niedawno słuchaliśmy? Tak było w moim przypadku jeśli chodzi o Aleksandrę Gronowską.Czytaj dalej…
W niedzielny wieczór pokazem filmu „Grawitacja”, w reżyserii Cédrika Ido, zakończyła się w warszawskiej Kinotece kolejna edycja Festiwalu Filmów Afrykańskich AfryKamera. Przez 10 festiwalowych dni widzowie obejrzeli 36 filmów fabularnych, dokumentalnych i krótkometrażowych, odbywały się także koncerty, a w holu kinowym na parterze i pierwszym piętrze można było obejrzeć obrazyCzytaj dalej…
