Muzyka world od A do Z – King Sunny Adé

Kategoria:

ksa

Jeśli uważamy, że nazwanie przez Robinsona Cruzoe swojego karaibskiego towarzysza Piętaszkiem (ang. Friday), tylko dlatego, że spotkał go w piątek, było głupie to,
co powiedzieć o oficjalnym imieniu Sunday nadanym chłopcu z Nigerii, tylko dlatego że urodził się w niedzielę?
A tak właśnie było w przypadku późniejszego króla muzyki jùjú.

Sunday Adeniyi, bo o nim mowa urodził się właśnie w niedzielę.
Dziś świat zna go oczywiście jako King Sunny Adé, ale przydomek „King” nie jest bezpodstawny, bo choć ojciec Sundaya był organistą w kościele, a matka zajmowała się handlem to w żyłach rodziny Adeniyi płynęła królewska krew Jorubów, najpotężniejszego ludu Nigerii.
Król jùjú nie zaczynał swej muzycznej przygody od jùjú. Nie mógł tego zrobić z tej prostej przyczyny, że był jednym z prekursorów tego
gatunku muzyki (choć de facto jùjú już istniało). Popularniejszy od jùjú był highlife, rodzaj muzyki grywany na terenie dzisiejszej Ghany
i (częściowo) Nigerii już w latach 20. XX w. Od owego highlife’u zaczynał Sunday w grupie słynnego wówczas Baby Sali (Moses Olaiya).
Po odejściu z Federal Rhythm Dandies Adeniyi założył własną formację – The Green Spots i zaczął grać jùjú. Był to rok 1967.
Od tej pory artysta wydał ponad 120 albumów, po kilka rocznie, co jak na warunki nigeryjskie nie jest niczym niezwykłym (wystarczy spojrzeć na muzyczną płodność Feli Kutiego). Zresztą King Sunny Adé był płodny nie tylko muzycznie – jego siedem żon urodziło mu… 38 dzieci. Trzeba jednak wyraźnie powiedzieć, że w przypadku króla muzyki jùjú ilość wydawanych płyt nie zaniżała ich wartości muzycznej.
Artysta ten nigdy nie zszedł poniżej pewnego poziomu, czego potwierdzeniem był rok 1998 i nominacja do Nagrody Grammy w kategorii World Music jego krążka pt. „Odu” (114. płyta w kolejności).

Dziś 68-latek ma się bardzo dobrze, podobnie jak siódemka jego małżonkek. Choć od 10 lat nie wydał nowej płyty, to nadal zdarza mu się koncertować. Być może zawita kiedyś do Polski. Póki co posłuchajmy sobie jego utworu o wielce ciekawym tytule „E Ba Mi Dupe F’Oluwa” („Oluwa” w języku joruba znaczy „Bóg”) z płyty „The Return of the Jùjú King” z 1987 r.
Jùjú w języku joruba znaczy „narzucać”, ale czy ktoś tu coś narzuca?

King Sunny Adé
prawdziwe nazwisko: Sunday Adeniyi
ur. 22.10.1946 – Oshogbo, Nigeria Brytyjska (obecnie Osogbo, Nigeria)
stan cywilny: 7 żon, 38 dzieci.
wybrane płyty: „Yekinni Akande b/w Col. Adéyinka Adébayo” (1967), „Jùjú Music” (1982), „The Return of the Jùjú King” (1987), „Odu” (1998), „Divine Shield” (2004).
ważniejsze utwory: „Synchro System” (1977), „Samba” (1980), „Maajo” (1983), „Ma Jaiye Oni” (1984), „Orisun Iye”.

 

Ikona wpisu pochodzi ze strony:http://www.davidakin.com/albumart/pages/09072695.htm

Autor: Jacek Wojciechowski

15.11.2014