Książki o sportowcach na ogół interesują jedynie pasjonatów sportu. Jako potwierdzenie tej śmiałej tezy podam sytuację sprzed kilku tygodni. Planowałem kupić swojej siostrze książkę związaną ze sportem. Raz, że siostra, tak samo jak ja, jest pasjonatką czytania. A dwa, że to zapalona biegaczka osiągająca niezłe wyniki w kategorii Masters. Udałem się więc do całkiem sporej księgarni mieszczącej się niedaleko Nowego Teatru w Warszawie. Nie przepadam za proszeniem pracowników o wyszukanie danej rzeczy, lecz tu się poddałem – nie mogłem znaleźć półki z publikacjami książkowymi dotyczącymi sportu i/lub sportowców. Co się okazało? Taka półka była, ale w zasadzie była to połowa półki (resztę zajmowała literatura dziecięca), a do tego znajdowało się na niej nie więcej niż 10 tytułów. „Bo książek o sporcie nikt nie szuka”, wyjaśniła uprzejma pracownica. „Nie szuka, bo nie może znaleźć”, pomyślałem, lecz nie powiedziałem tego głośno. Koniec końców kupiłem siostrze książkę redaktora Jacka Laskowskiego (mój ulubiony komentator sportowy!) dotyczącą… piłki nożnej. Naprawdę, nie było z czego wybierać, a dodam jeszcze, że siostra od lat jest fanką Realu Madryt, więc nie był to zakup w stylu kulą w płot.
Jednakże stawiam awokado przeciwko mango, że w owej księgarni nigdy nie stały na półce książki, o których za chwilę opowiem, mimo, że ich bohaterowie są bardzo znani. Któż bowiem swego czasu nie kojarzył Allena Iversona, pierwszego propagatora fryzury zwanej cornrows? Kto dziś nie zna brodatego drągala o posępnym obliczu – LeBrona Jamesa? Oczywiście, jest pewnie spore grono osób, którzy nie interesują się nie tylko NBA, ale i sportem ogólnie. Oni kojarzą jedynie Cristiano Ronaldo, Messiego, Lewandowskiego i co najwyżej Małysza. Ale to też grupa, która mało lub wcale nie czyta książek, więc i tak nie popędziliby do księgarń. A w przypadku jednej z tych publikacji, książki Kenta Babba nt. życia i kariery Allena Iversona warto było się kiedyś wybrać do punktu sprzedaży i ją zakupić – dziś używany „Iverson. Życie to nie gra” kosztuje od 110 zł w górę!
W 2019 r. ukazała się książka Briana Windhorsta pod angielskim tytułem „LeBron, Inc : The Making of a Billion-Dollar Athlete”. Dwa lata wcześniej Afroamerykanin Marcus Thompson II wydał publikację zatytułowaną „Golden: The Miraculous Rise of Steph Curry”. Natomiast jeszcze 2 lata wcześniej wspomniany Kent Babb, bez aprobaty i zgody Allena Iversona popełnił dziełko pt. „Not A Game: The Incredible Rise and Unthinkable Fall of Allen Iverson”. Polskie przekłady, wydawnictwa i obecne ceny tych książek zamieszczam poniżej.
Zacznijmy więc od pytania, czy laik mało interesujący się sportem powinien którąś z tych książek przeczytać. Odpowiem mało dyplomatycznie: nie. Publikacja nt. Stephena Curry’ego to w zasadzie opis jego osiągnięć sportowych, statystyk etc. O samym życiu prywatnym sportowca jest niewiele. Trochę więcej dowiadujemy się o LeBronie Jamesie, jednak tu kluczowym słowem jest BIZNES. Każdy rozdział sprowadza się w tej książce do przeliczenia wszystkiego na brzęczące monety (lub jak kto woli „martwych prezydentów”). Co by nie uczynił LeBron, nawet w wieku nastoletnim, było według autora podyktowane chęcią zysku. Oczywiście dziś majątek Jamesa szacowany jest na ok. 1,4 miliarda dolarów, więc od strony finansowej jak najbardziej to zadziałało. Inaczej rzecz się miała z Allenem Iversonem. „The Answer”, jak go nazywali fani, przehulał wszystko. Trzeba jednak przyznać, że nie był skąpy – koledzy z dzielni dostawali od niego naprawdę hojne prezenty. Do tego dochodził lejący się strumieniami alkohol – gdy w barze pił Allen, to reszta klientów także czyniła to za jego pieniądze. Gra w NBA się skończyła i źródełko wyschło. Dziś byłemu gwiazdorowi Phialdephia 76ers zostało „jedynie” 800 tys. dolarów rocznie dożywotniego kontraktu z firmą Reebok. Jak za taką kwotę żyć w luksusie?
Rzeczywiście, książka nt. A. Iversona mówi najwięcej o samym człowieku, natomiast ma tak negatywny wydźwięk… OK, Allen Iverson zdecydowanie nie był aniołkiem, natomiast nie można zapominać o jego zasługach. Po pierwsze, pokazał, że nawet mając jedynie 185 cm wzrostu można być wielkim koszykarzem. Dał tym nadzieję tysiącom czarnym chłopakom, którzy nie mieli szczęścia urosnąć do dwóch metrów. Po drugie, pokazał, że wspomniana fryzura cornrows to nie tylko domena gangsterów czy gwiazdorów gangsta rapu – będąc tak uczesanym można zdobywać pieniądze także bardziej pokojowymi metodami. Wreszcie The Answer wygrał walkę z żydowskim komisarzem NBA Davidem Sternem odnośnie luźnego ubioru meczowego.
Podsumowując, żadna z trzech wymienionych pozycji nie powinna trafić w ręce osoby, która dopiero chciałaby zacząć swoją przygodę z literaturą sportową. Natomiast fani sportu na kartkach papieru jak najbardziej mogą sięgnąć po którąś z biografii. Czy po wszystkie trzy? Tego nie jestem w stanie powiedzieć.
Ceny używanych książek w Internecie:
- Brian Windhorst – „LeBron S.A. Sportowiec wart miliard dolarów” (przekł. Michał Rutkowski, Tymon Rutkowski, Wydawnictwo SQN, 2020) – od ok. 30 zł
- Marcus Thompson II – „Stephen Curry – potrójne oblicze” (przekł. Michał Rutkowski, Wydawnictwo SQN, 2017) – od ok. 35 zł
- Kent Babb – „Iverson. Życie to nie gra” (przekł. Michał Rutkowski, Wydawnictwo SQN, 2016) – od 110 zł (choć czasami pojawia się oferta nieświadomego sprzedającego za ok. 30 zł)
(Zdj. Jacek Wojciechowski)
ALLEN IVERSON
Pełne nazwisko: Allen Ezail Iverson
Pseudonimy: A.I, The Answer, Jewelz, Bubba Chuck
Ur. 07.06.1975 r. – Hampton, Wirginia, USA
Edukacja: Georgetown University w Waszyngtonie (studia nieukończone)
Żona: Tawanna Turner (03.08.2001-I 2013, rozwód), 5 dzieci: Tiaura (ur. 16.12.1994), Messiah (ur. 15.08.2005) i Dream Alijha (ur. 07.10.2008) oraz 2 synów: Allen II „Deuce” (ur. 1998) i Isaiah (ur. 08.08.2003).
Lata kariery: 1996-2011
Pozycje: rzucający obrońca / rozgrywający
Kluby: Philadelphia 76ers (1996-2006), Denver Nuggets (2006-2008), Detroit Pistons (2008-2009), Memphis Grizzlies (2009), Philadelphia 76ers (2009-2010), Beşiktaş JK İstanbul (2010-2011)
Występy w kadrze USA: 23
Największe sukcesy: mistrzostwo Uniwersjady (1995), Debiutant Roku (Rookie of the Year) NBA (1997), MVP sezonu zasadniczego NBA (2001), Mistrzostwo Ameryki (2003), brązowy medali Igrzysk Olimpijskich (2004)
Strona internetowa: TUTAJ
LeBRON JAMES
Całe nazwisko: LeBron Raymone James Sr.
Pseudonimy: King James, The Chosen One, L-Train, LBJ
Ur. 30.12.1984 r. – Akron, Ohio, USA
Edukacja: Liceum St. Vincent–St. Mary w Akron
Żona: Savannah Brinson (od 27.08.1986), 3 dzieci: córka Zhuri Nova (ur. 22.10.2014) oraz 2 synów: LeBron „Bronny” Raymone (ur. 06.10.2004) i Bryce Maximus (ur. 14.06.2007).
Lata kariery: od 2003
Pozycje: niski skrzydłowy / rozgrywający / silny skrzydłowy
Kluby: Cleveland Cavaliers (2003-2010), Miami Heat (2010-2014), Cleveland Cavaliers (2014-2018), LA Lakes (2018-2026), Philadephia 76ers (od 2026)
Występy w kadrze USA: 79 (stan na VIII 2026)
Największe sukcesy: Debiutant Roku NBA (2004), wicemistrzostwo olimpijskie (2004), 3x mistrzostwo olimpijskie (2008, 2012, 2024), 3x MVP sezonu zasadniczego NBA (2009, 2010, 2012, 2013), 4x mistrzostwo NBA (2012, 2013, 2016, 2020)
Strona internetowa: TUTAJ
STEPHEN CURRY
Pełne nazwisko: Wardell Stephen Curry II
Pseudonimy: Steph, Chief Curry
Ur. 14.03.1988 r. – Akron, Ohio, USA
Edukacja: Davidson College (socjologia)
Żona: Ayesha Alexander (od 30.07.2011), 4 dzieci: córka Riley Elizabeth (ur. 19.07.2012) oraz 3 synów: Ryan Carson (10.07.2015), Canon W. Jack (ur.04.07.2018) i Caius Chai (ur.11.05.2024)
Lata kariery: od 2009
Pozycja: rozgrywający
Kluby: Golden State Warriors San Francisco (od 2009)
Występy w kadrze USA: 24 (stan na VIII 2026)
Największe sukcesy: 2x mistrzostwa świata (2010, 2014), 4x mistrzostwo NBA (2015, 2017, 2018, 2022), 2x MVP sezonu zasadniczego NBA (2015, 2016), mistrzostwo olimpijskie (2024).
Strona na FB: TUTAJ
