To była połowa lat 90. XX w. Muzycznie żyłem wtedy w świecie czarnego amerykańskiego hip-hopu, który za sprawą m.in. Run DMC, Public Enemy, Ice Cube’a czy A Tribe Called Quest przeżywał wtedy swoje najlepsze lata. Pewnego razu skacząc w radiu po beznadziejnych stacjach muzycznych, moje ucho zatrzymało się na niesamowitejCzytaj dalej…
Przyzwyczailiśmy się już do tego, że angielsko- czy francuskojęzyczne piosenki w Europie śpiewane są także przez artystów pochodzenia afrykańskiego lub karaibskiego. Ba, właśnie ci artyści pchnęli przemysł muzyczny Francji i Wielkiej Brytanii do przodu dodając piosenkom świeżości i rytmiczności. Co innego z Półwyspem Iberyjskim. O Portugalii i Buraka Som SistemaCzytaj dalej…
Burning Spear to bezsprzecznie największa żyjąca gwiazda reggae. Nie ma już z nami Boba Marleya, Petera Tosha, Dennisa Browna. Jest za to król roots reggae – Burning Spear, czyli Płonąca Włócznia (pseudonim na cześć wyzwoliciela Kenii spod rządów brytyjskich, Jomo Kenyatty). Tak jak jego rówieśnik, Bob Marley, Płonąca Włócznia urodziłCzytaj dalej…
Skomponował muzykę do ponad 320 filmów bollywoodzkich, a także kilku tollywoodzkich, bengalskich, marathi i kollywoodzkich. Był jednym z pierwszych tak znanych twórców soundtracków do filmów indyjskich. Dzięki niemu sławę osiągnęli Asha Bhosle (jego późniejsza żona) i Kishore Kumar. Rahul Dev Burman, bo o nim mowa, był jedynym synem Sachina DevaCzytaj dalej…
Na początku była semba, jak nie bez słuszności twierdzą mieszkańcy Angoli, protoplastka brazylijskiej samby. Potem zapanował szał na kizombę – szkoły nauki tańca tego stylu muzycznego są i w Polsce. Najnowszym przebojem pochodzącym z Angoli jest zaś kuduro (czyt. z portugalska kuduru), czyli semba, zouk, soca i dźwięki afrykańskie polaneCzytaj dalej…
Już za chwile, 1. listopada, czyli czas, w którym wspominamy tych, których już nie ma pośród nas. W ciągu minionego roku odeszło sporo artystów world music. Przypomnijmy pokrótce sylwetki niektórych z nich. Morteza Pashaei (pers. مرتضی پاشایی) (11.08.1984, Teheran, Iran – 14.11.2014, Teheran, Iran) – irański muzyk, kompozytor i wokalistaCzytaj dalej…
Buena Vista Social Club. Nie ma chyba osoby słuchającej muzyki, która nie znałaby tej grupy. Jeden film Wima Wendersa z aktywnym udziałem Ry’a Coodera w odkurzaniu dawnych gwiazd muzyki kubańskiej uczynił więcej niż kilkadziesiąt lat lansowania rumby czy cha-chy w na zawodach tańców towarzyskich. Najlepiej fenomen Buena Visty zilustrują liczby.Czytaj dalej…
Bob Marley, ikona nie tylko reggae, ale i ogólnie całej współczesnej muzyki nazywał go swoim ulubionym piosenkarzem. Inni zwali go „Księciem reggae”. O kim mowa? Któż jest bohaterem dzisiejszego odcinka „Muzyki world od A do Z”? To Dennis Brown, postać w Polsce raczej nieznana. Oczywiście każdy kojarzy Marleya, wielu PeteraCzytaj dalej…
Jest bez wątpienia jednym z najbardziej znanych wykonawców brazylijskich średniego pokolenia, głosem diaspory afrobrazylijskiej, świadomym piosenkarzem i gwiazdą muzyki axé. Antonio Carlos Santos de Freitas, bo o nim mowa, podobnie jak styl axé, pochodzi z Salvador de Bahia, pierwszej stolicy Brazylii, a jednocześnie miasta, w którym znaczny odsetek stanowią czarniCzytaj dalej…
Przyznam szczerze, że trudno mi odnaleźć w pamięci artystę spoza Europy i Ameryki, który odwiedził Polskę częściej niż Richard Bona. Nawet jeśli ktoś takowy jest, to jego koncerty i tak dorównują temu, co się dzieje podczas występów pana Bony. A na dowód, że ilość odwiedzin naszego kraju przez muzyka jestCzytaj dalej…
Pod koniec tegorocznych wakacji członkowie zespołu Big Cyc przekazali mediom hiobową wiadomość. W czasie pobytu na urlopie w Egipcie utonął Daniel Osafo Oware, znany swego czasu jako Calabash, rapper, muzyk, showman, aktor, popularyzator kultury afrykańskiej w Polsce. Artysta nurkował podziwiając rafy koralowe. Niestety, nie wrócił już do naszego kraju, wCzytaj dalej…
Zmiana ustrojowa w Polsce, jeśli chodzi o muzykę, przyniosła nam kasety magnetofonowe sprzedawane z łóżek polowych niemal na każdym większym bazarze. Z czasem kasety zostały zastąpione przez równie pirackie płyty CD, ale nim to się stało, mieliśmy jeszcze jeden „powiew Zachodu”. Oto w centrach dużych miast pojawili się… Indianie. PrawdziwiCzytaj dalej…
Czasami człowiek zastanawia się, ile zależy od przypadku. Wg mnie sporo. Ot, choćby przykład sprzed kilkunastu dni. Szperając internetowo wśród używanych płyt kompaktowych oferowanych na najpopularniejszym portalu aukcyjnym w Polsce natrafiłem na CD Turka o niewiele mówiącym mi nazwisku Fecri Ebcioğlu. Ów nieżyjący (zmarł w 1989 r.) Stambulczyk był prawdziwymCzytaj dalej…
Ostatnie dni czy nawet tygodnie to w Polsce (i nie tylko) fala upałów. Idealnym rozwiązaniem na upał wydaje się być… kula śniegowa! Ale jaka kula! Prosto z Kuby. W dodatku jak najbardziej czarna kula śniegowa. Bola de Nieve (po hiszpańsku „kula śniegowa”) to pseudonim sceniczny jednego z najbardziej znanych wokalistówCzytaj dalej…
Michael Rose, Don Carlos, Junior Reid, Sly Dunbar, Robbie Shakespeare – to pięć nazwisk, które mówią wszystko każdemu fanowi muzyki reggae. Michael Rose – najbardziej znany wokalista śpiewający charakterystycznym stylem zwanym tu tu tweng. Don Carlos – twórca utworu „Young Girl”, który wg piszącego te słowa jest jednym z najładniejszychCzytaj dalej…
Rosja, a właściwie Federacja Rosyjska. Co wiemy dzisiaj o narodach, które ją tworzą? Wszakże nie ma już ZSRR, z Tadżykistanem, Kirgistanem, Armenią czy Gruzją w jego granicach. Są za to m.in. Buriaci, Czuwasze, Dołganie, Tatarzy, Mordwini, Bałkarzy czy Karaczajowie. I właśnie pochodzenie karaczajskie ma jeden ze zwycięzców Eurowizji, obywatel FederacjiCzytaj dalej…
Zazwyczaj, kiedy mówimy o czeskiej scenie folkowej jako pierwszy do głowy przychodzi bardzo popularny u nas w pewnych kręgach Jaromír Nohavica, który de facto jest bardziej bardem i z folkiem jako takim ma niewiele wspólnego. Ewentualnie zaraz przypominamy sobie prześmiewczy utwór „Jožin z bažin” grupy Banjo Band pod dowództwem IvanaCzytaj dalej…
Do początku XXI w. hip-hop w zasadzie kojarzony był ze Stanami Zjednoczonymi, a dokładniej z mieszkającymi tam Afroamerykanami. Spoza USA byli nieliczni, jak choćby Francuz pochodzenia kameruńskiego, MC Solaar, Niemiec pochodzenia erytrejskiego, Afrob, czy nasz Liroy. Oczywiście Slick Rick oraz Monie Love także urodzili się w Europie, ale prawdziwą karieręCzytaj dalej…
Gdyby trzeba było wskazać najbardziej umuzykalnione, a jednocześnie najbardziej obdarowane nagrodami, szacunkiem i uwielbieniem siostry na świecie to bez dwóch zdań zdobyłyby ten tytuł Lata Mangeshkar, Usha Mangeshkar i Asha Bhosle. Ta pierwsza, bardziej znana na świecie od pozostałych, ma w tej chwili 85 lat, dalej jednak śpiewa. Druga nieCzytaj dalej…
Jest druga połowa 2014 r. Na ekrany kin we Francji oraz w innych krajach Europy wchodzi „Samba”, nowe dzieło tandemu reżyserskiego Olivier Nakache i Éric Toledano, czyli panów od superprzeboju filmowego „Niedotykalni”. W jednej ze scen bohaterowie tańczą do piosenki „Take It Easy My Brother Charles”, której jedynie refren jestCzytaj dalej…
Współczesna muzyka rozrywkowa zna trzech muszkieterów z Jamajki. Muszkieterów spod znaku ciętego słowa, flowu i riddimu. W dodatku cała trójka posiada pseudonimy zaczynające się na literę B. To Beenie Man, Buju Banton i Bounty Killer. Arystokracja muzyki dancehallowej. O Beenie Manie pisałem w jednym z poprzednich odcinków „Muzyki world odCzytaj dalej…
Fani tańca towarzyskiego, ale i rytmów latynoskich doskonale znają rumbę – muzykę i taniec pochodzące z Kuby. Pewnie niektórzy orientują się, że jest coś takiego jak rumba katalońska, wykonywana przede wszystkim przez artystów z rejonu Barcelony. Ale rumba kongijska? A cóż to jest i z czym to się je? OtóżCzytaj dalej…
Współczesna muzyka węgierska kojarzy się właściwie z jednym zespołem – Omegą, i piosenką „Gyöngyhajú lány” („Dziewczyna o perłowych włosach”), spopularyzowaną potem przez niemiecką grupę rockową Scorpions. Prawie 40 lat po Omedze, również w Budapeszcie, powstała grupa Besh o droM. Nazwa zespołu oznacza w języku węgierskich Romów zwrot „jechać [własną] drogą”.Czytaj dalej…
Aż dziwne, że na kilkanaście wspisów zamieszczonych w ramach „Muzyki world od A do Z” nie było do tej pory żadnego wykonawcy z Jamajki. Co prawda wiedza większości naszych rodaków na temat muzyki jamajskiej kończy się na Bobie Marleyu, ale tak naprawdę ta mała wyspa na Karaibach to prawdziwa kopalniaCzytaj dalej…
W Polsce przyjęło się uważać, że każdy film indyjski to Bollywood. To oczywiście wierutna bzdura. Przede wszystkim w Indiach kręci się również kino artystyczne, bez śpiewów i tańca. Ale nawet filmy ze śpiewaniem i tańczeniem to nie tylko Bollywood. Wszystko zależy od regionu kraju, w którym powstała dana produkcja. BombajCzytaj dalej…
Kilkanaście dni temu świat obiegła wiadomość o śmierci Johnny’ego Kempa, znanego wokalisty pop-soulowego z Bahamów, który w połowie lat 80. XX w. święcił sukcesy na rynku amerykańskim. Wydawało się, że Kemp na długo będzie jedynym rozpoznawalnym artystą z Bahamów. Na szczęście te przewidywania się nie sprawdziły, bo mniej więcej 15Czytaj dalej…
Przeciętnemu Polakowi Tanzania nie kojarzy się z jakąś konkretną muzyką i prawdopodobnie niewiele osób umiałoby wymienić z nazwiska jakiegokolwiek wokalisty z tego kraju. Podobnie jest z Zanzibarem, choć część ludzi pewnie kojarzy, że właśnie na tej wyspie, w rodzinie indyjskich Parsów przyszedł na świat Farrokh Bulsara, czyli późniejszy Freddie Mercury. ZanzibarczycyCzytaj dalej…
Przełom XX i XXI w. to wielki triumf muzyki elektronicznej, trip-hopu i drum and bassu. Królowali wtedy głównie wykonawcy z Wielkiej Brytanii, najczęściej o białym kolorze skóry, ale nie zawsze. Shrikanth Sriram urodził się w indyjskim Bangalore, dorastał w Bombaju, gdzie uczył się gry na tabli, natomiast na poważnie zająłCzytaj dalej…
20 kwietnia 2015 r., a więc już za kilka dni, w warszawskim Studiu Koncertowym Polskiego Radia im. Witolda Lutosławskiego wystąpi Bonga – legenda muzyki angolskiej. Nie jest to premierowa wizyta tego wokalisty, albowiem pierwszy polski koncert Bongi odbył się niemal 7 lat temu, w stołecznym Kinie Palladium. Oba jego występyCzytaj dalej…
Kiedy mówimy o muzyce peruwiańskiej, do głowy przychodzą nam głównie melodie indiańskie, w końcu 1/4 Peruwiańczyków to Keczua i Ajmara. Ale w Peru żyje także społeczność pochodzenia afrykańskiego, to około pół miliona ludzi. Niby niewiele na 30 milionów obywateli tego andyjskiego kraju, ale wystarczająco, by można było mówić o muzyceCzytaj dalej…
Początek lutego 2008 r. W warszawskim Teatrze Rozmaitości (znanym już jako TR Warszawa) występują dwa flagowe zespoły folkowe w swoich krajach: Kapela ze Wsi Warszawa (Polska) oraz Ba Cissoko (Gwinea). Dzięki temu, że bilety nie były drogie, mogłem być na tym wydarzeniu. Warsaw Village Band, bo po taką nazwą KapelaCzytaj dalej…
Charles Aznavour – nazwisko-klucz. No właśnie, ale czy naprawdę? Co wiemy o tym artyście? Sprawę przybliżyć powinno „15 rzeczy o Charlesie Aznavourze, które powinniście wiedzieć, ale boicie się spytać” 1. Charles Aznavour urodził się w Paryżu jako Shahnour Aznavourian, a jego rodzicami byli ormiańscy imigranci, Knar, z domu Baghdasarian orazCzytaj dalej…
ARCI, czyli Artaszes Barojan, to urodzony w Armenii zaś mieszkający w Krapkowicach na Opolszczyźnie raper, który nie stroni także od śpiewania reggae. Sam o sobie pisze, że jego muzyka to „połączenie dobrego, rdzennego hip-hopu z melodyjnym reggae. Kobiece wokale i eksperymentalne brzmienia inspirowane ojczyzną sprawiają, że muzyka ta zdecydowanie sięCzytaj dalej…
Kiedy mówimy Palestyna, myślimy: wojna. I to jest zrozumiałe, bo walka narodu palestyńskiego wciąż trwa. Ale obok tej walki, a często po prostu w backgroundzie jest miejsce na codzienne życie. Jednym z elementów życia, lecz także jednym z elementów tożsamości narodowej jest muzyka. I tak się złożyło, że w przypadkuCzytaj dalej…
Spotykamy się na w Warszawie, na Saskiej Kępie, w przyjaznych progach Café Baobab, prowadzonej przez Aziza Secka. Becaye Aw – muzyk z Mauretanii, mieszkający przez jakiś czas w Polsce, obecnie żyjący w Norwegii, i ja, niżej podpisany. Nie jestem zawodowym dziennikarzem. W czasie spotkania nie korzystałem z dyktafonu, nieCzytaj dalej…
Słowo „atlas” kojarzy się z geografią, z dalekimi krainami, być może z tzw. egzotyką. Któż bowiem chciałby sprawdzać w atlasie granicę niemiecko-holenderską czy, dajmy na to, system rzeczny we Francji? Nie, atlas brało się do ręki, by zlokalizować krainy, o których mówił Tony Halik, a które opisywali Arkady Fiedler lubCzytaj dalej…
Gorący lipcowy dzień, środek lata 2010 r. W Republice Południowej Afryki odbywają się piłkarskie mistrzostwa świata, którym rzecz jasna towarzyszy muzyka. Najbardziej znana piosenka mistrzostw to oczywiście kawałek „Waka Waka” śpiewany przez Shakirę i południowoafrykański zespół Freshlyground (był to cover wielkiego przeboju kameruńskiej grupy Golden Sounds pt. „Zamina Mina (Zagaléwa)”.Czytaj dalej…
Kiedy mówi się o śpiewających kobietach arabskich, do głowy przychodzą przede wszystkim Libanki (Fairuz, Sabah, Najwa Karam, Nancy Agram*, Diana Haddad, Elissa, Haifa Wehbe), Egipcjanki (z królową muzyki arabskiej, Umm Kulsum na czele), względnie Tunezyjka Amina Annabi czy Marokanka Samira Said. Im bliżej Półwyspu Arabskiego i Zatoki Perskiej tym procentCzytaj dalej…
W późne piątkowe popołudnie 30 stycznia 2015 r. kibice piłki ręcznej w Polsce przecierali oczy ze zdumienia. Ze zdumienia i niedowierzania. Oto Biało-czerwoni przegrywają w półfinale mistrzostw globu z gospodarzami, drużyną Kataru. Co prawda z wyjątkiem Kamalaldina Mallasha, Mahmouda Hassaba Ally i wchodzącego na rzuty karne Hadiego Hamdoona, resztę ekipyCzytaj dalej…
Powracamy do Etiopii. Przedstawiony w jednym z poprzednich wpisów Mahmoud Ahmed to etiopski muzułmanin. Natomiast przedstawicielem chrześcijańskiej większości Etiopczyków jest Mulatu Astatke – bez wątpienia największa gwiazda muzyczna z tego kraju. Astatke urodził się w środkowej Abisynii, w bogatej rodzinie należącej do narodu Oromo. Jego rodziców stać było na to,Czytaj dalej…
Filmy bollywoodzkie często określa się mianem kina masala, bo jest w nich wszystko: komedia, musical, dramat, kryminał, no i wątek romantyczny. Podobnie masalą można nazwać twórczość pewnego sound systemu z Londynu o nazwie Asian Dub Foundation. Ragga, jungle, electronica, dub, hip-hop, dancehall, bhangra, rock, a nawet… elementy punku! Zaiste, mieszankaCzytaj dalej…
Arash to w tradycji perskiej mityczny łucznik. Jego pomnik stoi na północy Teheranu, przed Pałacem Saadabad, obecnie rezydencją prezydenta Islamskiej Republiki Iranu. Arash to także imię wokalisty, który wprowadził język perski na europejskie i światowe parkiety taneczne, tak jak wcześniej uczynił to duet Antique z językiem greckim czy Tarkan zCzytaj dalej…
Na początku lat 90. XX w. klubowe parkiety Europy opanowało dwóch Jamajczyków serwujących bardziej popową wersję muzyki raggamuffin (czyli przodka dzisiejszego dancehallu!). Shabba Ranks przedstawiał siebie jako „Mr. Loverman”, natomiast Shaggy był „Mr. Boombastic”. Tymczasem w Wielkiej Brytanii pewien potomek Pendżabczyków z Indii, Steven Kapur, wystartował z prawdziwym koktajlem multiCzytaj dalej…
Jest rok 2005. Dzięki muzycznemu magowi z Hiszpanii Manu Chao, świat poznaje dwójkę niewidomych wokalistów z Mali, prywatnie parę małżeńską, Amadou Bagayoko i Mariam Doumbię, czyli Amadou & Mariam. To właśnie Manu Chao był producentem przebojowego kawałka „Politic Amagni” („Politycy nie są dobrzy”; utwór ten zamieszczam na końcu wpisu) orazCzytaj dalej…
Muzyka reggae w Afryce to przede wszystkim trzy wielkie nazwiska: nieżyjący już Południowoafrykańczyk Lucky Dube oraz dwaj Iworyjczycy: Tiken Jah Fakoly i Alpha Blondy. Jako pierwszym wypada się zająć tym artystą z ww., który urodził się najwcześniej, a więc Alphą Blondym. Dzisiejszy gwiazdor afrykańskiego reggae przyszedł na świat jako SeydouCzytaj dalej…
