Muzyka world od A do Z – Luiz Melodia

Kategoria:

_images_lm24. sierpnia 2017 r., a więc kilka dni temu, na raka szpiku kostnego zmarł Luiz Carlos dos Santos, znany jako Luiz Melodia – autentyczna gwiazda MPB (música popular brasileira).
Luiz Carlos dos Santos przyszedł na świat w faveli São Carlos należącej do aglomeracji Rio de Janeiro. Jego ojciec, Oswaldo dos Santos, był artystą i kompozytorem samby, używającym pseudonimu scenicznego Oswaldo Melodia. Po nim Melodię „przytulił” do siebie syn, Luiz, było to jednak ponad 20 lat po narodzinach. Póki co mały dos Santos brzdąkał w domu na violi, czyli brazylijskiej odmianie altówki. Ojciec wiedział, że muzykowanie to ciężki kawałek chleba, chciał więc, by syn skończył studia i znalazł dobrą pracę. Luiz wolał jednak grać i śpiewać. W wieku 13 lat chłopak porzucił naukę i założył swój pierwszy zespół Os Instantâneos (słowo „instantâneo” to po polsku migawka). Oprócz niego grupę tworzyli koledzy z podwórka: Manoel, Nazzareno i Mizinho. Os Instantâneos zyskali lokalną sławę, niewychodzącą wszakże poza fawelę. Dopiero przypadek sprawił, że grupę zauważyli przebywający akurat w tym rejonie Rio dwaj poeci: Waly Salomão (1943-2003) oraz Torquato Neto (1944-1972). Ten pierwszy był także autorem słów do piosenek tak znanych wykonawców, jak Gilberto Gil, Gal Costa czy Caetano Veloso. Salomão i Neto na tyle spodobała się muzyka Os Instantâneos, że postanowili poznać młodzieńców. Wyznając prostą zasadę, że „znajomy znajomego jest moim znajomym” Luiz Melodia dotarł do Gal Costy, jednej z jego ulubionych piosenkarek. Zresztą Gal Costa wykorzystała talent kompozytorski Luiza, zamieszczając piosenkę jego autorstwa („Pérola Negra”) na swojej płycie „Gal a Todo Vapor”. „Pérola Negra” („Czarna perła”) to również tytuł pierwszej solowej płyty Luiza Melodii. Na sukces młody artysta musiał jednak poczekać. Dopiero wydane w latach 1976 i 1978 krążki „Maravilhas Contemporâneas” („Współczesne cuda”) i „Mico de Circo” osiągnęły prawdziwy sukces i pokazały, że artysta z Rio doskonale porusza się w wielu gatunkach muzycznych. Miłość do samby wyniósł z domu rodzinnego, ale oprócz tego doszła fascynacja soulem, jazzem, rockiem czy nawet bluesem, czego potwierdzeniem jest tytułowy utwór z albumu „Maravilhas Contemporâneas”, który zamieszczam na dole dzisiejszego wpisu.

Lata 80. XX w. potwierdziły wielki talent Luiza Melodii. Cztery nagrane w tym czasie krążki zadowoliły gusta zarówno słuchaczy, jak i krytyków muzycznych. Melodia z powodzeniem występował na koncertach we Francji i Szwajcarii. Jego utwory podobały się także w Niemczech, Wielkiej Brytanii i, co z racji języka jest zrozumiałe, w Portugalii.
W 1991 r. artysta z Rio de Janeiro nagrał swój największy przebój, nastrojowy utwór „Codinome Beija-Flor”, wykorzystany później w popularnej telenoweli „O Dono Do Mundo” („Władca świata”, 197 odcinków).
Luiz Melodia nie wydawał płyt hurtowo. Inni wykonawcy MPB potrafili nagrywać nawet po 2 płyty rocznie. On miewał i pięcioletnie przerwy.
Dość niezwykłym albumem w dorobku karioki jest płyta „Retrato do Artista Quando Coisa” („Portret artysty jako rzecz”) z 2001, gdzie wykorzystano m.in. szum wiatru czy instrumenty akustyczne. To również pierwszy krążek, na którym słychać syna artysty, rapera Mahala Reisa.
Dwa lata później światło dzienne ujrzał krążek koncertowy zatytułowany „Luiz Melodia Convida – Ao Vivo”, na którym bonusem było wspólne zaśpiewanie z Gal Costą przeboju Melodii „Presente Cotidiano” z 1979 r.
W połowie 2006 r. Luiz Melodia wziął udział w specjalnym przedstawieniu upamiętniającym 70. rocznicę powstania Teatru Rival w Rio de Janeiro. Na scenie były wtedy prezentowane największe przeboje samby z różnych lat. Melodia zebrał je wszystkie, nagrał na nowo i wydał na doskonale przyjętej płycie „Estação Melodia”, wydanej także w formie DVD (zapis występu pochodził z show MTV).
W 2015 r. Luiza Melodię uhonorowano nagrodą Prêmio Música Popular Brasileira (Najlepszy Wokalista MPB) za krążek „Zerima”. Była to jego ostatnia płyta studyjna. Płyta przesiąknięta sambą i bossa novą. Choroba uniemożliwiła dalszą pracę. 2 lata później Luiz Carlos dos Santos, znany jako Luiz Melodia, przegrał walkę z rakiem. Miał 66 lat.

Luiz Melodia
Prawdziwe nazwisko Luiz Carlos dos Santos
Ur. 07.01.1951 r. – Rio de Janeiro, Brazylia.
Zm. 04.08.2017 r. – Rio de Janeiro, Brazylia.
Żona: Jane Reis (1977-04.08.2017 r., jego śmierć), 2 synów: Mahal i Hiran.
Wybrane płyty: „Pérola Negra” (1973), „Maravilhas Contemporâneas” (1976), „Mico de Circo” (1978), „Retrato do Artista Quando Coisa” (2001), „Zerima” (2015).
Ważniejsze utwory: „Pérola Negra” (1972), „Ébano” (1975), „Presente Cotidiano” (1979), „Codinome Beija-Flor” (1991), „Cheia De Graça” (2015).
Strona internetowa: www.luizmelodia.com.br

Autor: Jacek Wojciechowski

13.08.2017